Wat is de Leercirkel?
De leercirkel is een model dat laat zien hoe leren in fasen verloopt. Het is gebaseerd op het werk van David Kolb en beschrijft vier stappen die samen een cyclus vormen.
De vier fasen
1. Concrete Ervaring
In deze fase staat een ervaring of activiteit centraal. De leerling doet iets, maakt iets mee, of wordt geconfronteerd met een probleem.
2. Reflectieve Observatie
Na de ervaring volgt nadenken: wat gebeurde er precies? Wat viel op? Wat ging goed en wat niet?
3. Abstracte Begripsvorming
Uit de reflectie ontstaan inzichten en conclusies. De leerling vormt een theorie of regel die de ervaring verklaart.
4. Actief Experimenteren
De nieuwe inzichten worden toegepast in een nieuwe situatie. Dit leidt weer tot nieuwe ervaringen, en de cirkel begint opnieuw.
De leercirkel biedt vragen om op leren terug te kijken. Vooruitgang ontstaat niet automatisch door alle fasen te doorlopen; passende uitleg, oefening en feedback blijven nodig.
Toepassing in de les
- Kies een passend begin - Sluit aan bij de voorkennis en het leerdoel. Begin waar nodig met uitleg en een uitgewerkt voorbeeld voordat leerlingen zelf oefenen
- Stel reflectievragen - "Wat merkte je op?" "Waarom denk je dat?"
- Help bij begripsvorming - Verbind ervaringen aan theorie
- Geef oefenkansen - Laat de nieuwe kennis direct toepassen
Voorkeuren zijn geen vaste leerstijlen
Leerlingen kunnen voorkeuren hebben voor een manier van werken. Dat betekent niet dat zij meer leren wanneer onderwijs wordt afgestemd op een vaste leerstijl, zoals een ‘doener’ of ‘denker’. Voor die afstemming is onvoldoende overtuigend bewijs. Gebruik de leercirkel daarom als hulpmiddel om activiteiten en reflectie te bespreken, niet om leerlingen in te delen.
Kies uitleg, voorbeelden en oefenvormen op basis van de inhoud, het leerdoel en wat leerlingen al weten. Laat leerlingen bijvoorbeeld eerst een uitgewerkte oplossing bestuderen, daarna zelf een opgave maken en vervolgens hun redenering bespreken. Controleer aan hun werk wat dit oplevert.
Meer achtergrond: het onderzoeksoverzicht over leerstijlen van de Education Endowment Foundation.